Năm 1989 là cột mốc đáng nhớ của gạo Việt Nam khi bắt đầu hành trình “bước qua lãnh thổ” để rồi có mặt tại hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ. Xuất khẩu gạo của Việt Nam đang chiếm khoảng 15% tổng lượng gạo xuất khẩu của thế giới và từng có thời điểm là nước xuất khẩu lúa gạo lớn nhất thế giới. Song, câu chuyện xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam là một câu chuyện dài, khi vẫn còn rất ít gạo Việt Nam được “nhớ mặt, đặt tên”.
Câu chuyện thương hiệu gạo Việt như trên là một thực tế. Song, hiệu ứng “Top 3 gạo ngon nhất thế giới” ST24 và “Gạo ngon nhất thế giới” ST25 cuối năm 2019 cũng là một cột mốc quan trọng giúp gạo Việt cất tiếng nói mạnh mẽ hơn và có sự khẳng định rõ ràng hơn về chất lượng trên thị trường gạo thế giới. Bước sang năm 2020 có thể xem là một năm đáng mừng, phát đi những tín hiệu tích cực về một bức tranh xuất khẩu tươi sáng của ngành lúa gạo nước nhà. Bộ Công Thương cho biết, trong 8 tháng, Việt Nam xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo, kim ngạch đạt 2,2 tỷ USD. Như vậy, trong 8 tháng đầu năm 2020, giá xuất khẩu bình quân mặt hàng gạo đã tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2019, đạt bình quân 489USD/tấn. Trên thị trường thế giới, tính đến ngày 26-8-2020, giá chào bán gạo trắng 5% tấm của Việt Nam đạt 480-490USD/tấn, mức cao nhất kể từ cuối năm 2011.
Theo Bộ Công Thương, xuất khẩu gạo Việt Nam cũng đang có sự chuyển dịch cơ cấu sang các loại gạo có giá trị cao và chinh phục các thị trường khó tính. Hiệp định EVFTA cũng sẽ là đòn bẩy giúp gạo Việt rộng cửa hơn vào các thị trường châu Âu cao cấp, khởi sắc việc xuất khẩu cả về số lượng và giá trị nhờ giảm phí trung gian và miễn-giảm thuế. Từ đó, doanh nghiệp Việt sẽ có điều kiện để tập trung vào chất lượng, đẩy mạnh phát triển thương hiệu gạo.
Liên quan tới câu chuyện xây dựng thương hiệu gạo, đại diện Tập đoàn Tân Long cho rằng, để giới thiệu các loại gạo ngon, mang thương hiệu của Việt Nam ra thế giới thì trước hết cần phải xây dựng thương hiệu gạo nội địa bài bản trước và cốt lõi vẫn là chất lượng. Phải quản lý chuỗi sản xuất từ khâu bao tiêu, đặt hàng sản xuất lúa từ nông dân, xử lý sấy, dự trữ, cơ sở chế biến chuẩn chỉnh từ xay xát đến đóng gói tiêu chuẩn gắn thương hiệu ngay tại nhà máy. Đặc biệt, tại các thị trường quốc tế mà sản phẩm gạo của Việt Nam có tín hiệu tốt, doanh nghiệp cần mạnh dạn xây dựng kênh phân phối gạo mang thương hiệu Việt Nam.